Najważniejsze informacje

• Powszechny wiek emerytalny w Polsce nadal wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
• Medialne wypowiedzi ekspertów o pracy do późniejszego wieku nie są tym samym co projekt albo uchwalona ustawa.
• Osoby w wieku 55+ częściej niż młodsi pracownicy odczuwają brak wsparcia w miejscu pracy i niepewność dotyczącą własnych umiejętności.
• Kodeks pracy zabrania dyskryminacji ze względu na wiek.
• Ochrona przedemerytalna co do zasady zaczyna działać cztery lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego, ale nie obejmuje każdej sytuacji i każdego rodzaju umowy.
• Dłuższa praca może zwiększyć przyszłą emeryturę, lecz decyzja powinna uwzględniać zdrowie, warunki pracy, finanse i sytuację rodzinną.

Czy wiek emerytalny zostanie podniesiony?

Na 14 sierpnia 2026 roku nie obowiązuje ustawa podnosząca powszechny wiek emerytalny. Kobieta może uzyskać emeryturę powszechną po ukończeniu 60 lat, a mężczyzna po ukończeniu 65 lat, o ile spełnione są pozostałe warunki dotyczące ubezpieczenia.

Potwierdzają to aktualne informacje publikowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dotyczące emerytury w wieku powszechnym.

W internecie dużą popularność zdobyła wypowiedź ekonomisty prof. Marka Góry, współtwórcy reformy emerytalnej z 1999 roku. Dotyczyła ona możliwego wydłużania aktywności zawodowej w przyszłości, między innymi z powodu starzenia się społeczeństwa. Jest to jednak opinia i propozycja kierunku zmian, a nie informacja o przyjętej reformie.

To rozróżnienie jest bardzo ważne. W sprawach emerytalnych można spotkać nagłówki sugerujące, że decyzja już zapadła, mimo że tekst opisuje dopiero wypowiedź eksperta, polityczną deklarację albo wstępny projekt. Zanim uwierzymy w hasło „będziemy pracować do 70. roku życia”, warto sprawdzić, czy istnieje projekt ustawy, na jakim jest etapie i czy został opublikowany w Dzienniku Ustaw.

Prawdziwy problem: czy po pięćdziesiątce można utrzymać pracę?

Internetowa dyskusja szybko przestała dotyczyć wyłącznie systemu emerytalnego. Wiele osób zwracało uwagę na sprzeczność: z jednej strony słyszą, że powinny pozostać aktywne zawodowo dłużej, a z drugiej obawiają się, że po utracie zatrudnienia trudno będzie im wrócić na rynek pracy.

Te obawy nie są wyłącznie internetowym narzekaniem. Badanie ADP Research „People at Work 2026”, przeprowadzone wśród ponad 39 tysięcy zatrudnionych osób z 36 rynków, pokazuje niski poziom poczucia bezpieczeństwa pracy. W Polsce tylko 21 procent badanych było zdecydowanie przekonanych, że ich stanowisko nie jest zagrożone likwidacją.

Wyniki wskazują również, że pracownicy w wieku co najmniej 55 lat częściej wątpią we własne umiejętności, rzadziej czują wsparcie pracodawcy i współpracowników oraz częściej zmagają się z niepewnością finansową. Szczegóły można znaleźć w raporcie ADP People at Work 2026.

Nie oznacza to, że każdy pracownik po pięćdziesiątce jest źle traktowany albo ma trudności ze znalezieniem zatrudnienia. Sytuacja zależy od zawodu, regionu, stanu zdrowia, kwalifikacji i zapotrzebowania na dane umiejętności. Problemem jest jednak ageizm, czyli ocenianie człowieka przez pryzmat metryki zamiast jego rzeczywistych kompetencji.

Jak może wyglądać ageizm w miejscu pracy?

Ageizm nie zawsze przybiera formę otwartego stwierdzenia, że ktoś jest „za stary”. Czasem pojawia się w mniej oczywisty sposób.

Sygnałem ostrzegawczym może być:

• pomijanie starszych pracowników przy szkoleniach, bo „i tak niedługo odejdą”;
• zakładanie bez sprawdzenia, że nie poradzą sobie z nowym programem lub urządzeniem;
• odsuwanie od odpowiedzialnych zadań wyłącznie z powodu wieku;
• komentarze o metryce, wyglądzie lub „robieniu miejsca młodszym”;
• stawianie starszym kandydatom innych wymagań niż młodszym osobom o podobnych kwalifikacjach;
• nakłanianie do odejścia na emeryturę mimo braku takiego obowiązku.

Jednocześnie nie każda niekorzystna decyzja pracodawcy jest dyskryminacją. Firma może brać pod uwagę wyniki, kwalifikacje, organizację pracy czy obiektywne wymagania stanowiska. Kluczowe pytanie brzmi: czy wiek rzeczywiście był przyczyną gorszego potraktowania?

Co daje ochrona przedemerytalna?

Pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, może przysługiwać ochrona przed wypowiedzeniem umowy. Warunkiem jest między innymi to, aby okres zatrudnienia pozwalał uzyskać prawo do emerytury po osiągnięciu tego wieku.

W typowej sytuacji oznacza to, że ochrona może obejmować kobietę od 56. roku życia oraz mężczyznę od 61. roku życia. Nie należy jednak traktować tych granic jako automatycznej gwarancji zatrudnienia.

Ochrona przedemerytalna:

• dotyczy pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, a nie każdej formy współpracy;
• nie zmienia umowy terminowej w bezterminową i nie zawsze przedłuża ją do emerytury;
• nie chroni przed każdym sposobem rozwiązania stosunku pracy;
• ma wyjątki, między innymi związane z likwidacją lub upadłością pracodawcy;
• nie usprawiedliwia ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych.

Jeżeli pracownik otrzyma wypowiedzenie albo propozycję rozwiązania umowy za porozumieniem stron, nie powinien podpisywać dokumentu pod presją. Warto poprosić o czas na przeczytanie treści i skonsultować sytuację z Państwową Inspekcją Pracy, związkiem zawodowym lub prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.

Praca po 60. roku życia a wysokość emerytury

Dłuższa aktywność zawodowa może podwyższyć przyszłe świadczenie, ale nie istnieje jeden procent lub jedna kwota odpowiednia dla każdego. Emerytura w nowym systemie zależy przede wszystkim od zgromadzonego i zwaloryzowanego kapitału oraz statystycznego dalszego trwania życia przyjętego do obliczeń.

Dodatkowy okres pracy może działać na dwa sposoby. Na koncie pojawiają się kolejne składki, a zgromadzony kapitał jest dzielony przez mniejszą liczbę miesięcy przewidywanego dalszego życia. Rzeczywisty efekt zależy jednak od wynagrodzenia, składek, waloryzacji konta oraz terminu złożenia wniosku.

Nie oznacza to, że każdy powinien pracować jak najdłużej. Dla jednej osoby dodatkowy rok będzie rozsądną decyzją finansową. Dla innej ważniejsze mogą być zdrowie, opieka nad bliskim, obciążający charakter pracy albo możliwość skorzystania ze świadczenia i podjęcia lżejszego zajęcia.

Przed wyborem terminu warto przeczytać poradnik wyjaśniający, kiedy najlepiej przejść na emeryturę w 2026 roku. Informacje o aktualnej wysokości świadczeń zawiera natomiast zestawienie dotyczące waloryzacji emerytur w 2026 roku.

Korzyści i ograniczenia dłuższej pracy

Najlepszym rozwiązaniem nie musi być wybór wyłącznie między pełnym etatem a całkowitym zakończeniem pracy. W zależności od zawodu można rozważyć część etatu, pracę projektową, zmianę zakresu obowiązków, mentoring, działalność sezonową albo mniej obciążające stanowisko.

Co zrobić, jeśli obawiasz się utraty pracy po pięćdziesiątce?

1. Sprawdź swoją sytuację emerytalną. Zaloguj się do eZUS i zobacz stan konta, prognozę świadczenia oraz brakujące okresy ubezpieczenia.
2. Zbierz dokumenty zawodowe. Zachowaj umowy, świadectwa pracy, zakresy obowiązków, certyfikaty i informacje o ukończonych szkoleniach.
3. Zapisz swoje konkretne osiągnięcia. W CV ważniejszy od liczby przepracowanych lat jest rezultat: usprawniony proces, pozyskani klienci, uniknięte koszty czy wyszkoleni pracownicy.
4. Aktualizuj jedną potrzebną umiejętność naraz. Nie trzeba uczyć się wszystkiego. Czasem największą różnicę robi swobodne korzystanie z programu używanego w danej branży.
5. Nie czekaj na wypowiedzenie. Warto wcześniej sprawdzić oferty, odnowić kontakty zawodowe i poznać możliwości lokalnego urzędu pracy.
6. Dokumentuj niepokojące sytuacje. Zachowuj wiadomości, daty rozmów i konkretne wypowiedzi, jeśli podejrzewasz dyskryminację.
7. Nie podpisuj pochopnie porozumienia stron. Taki dokument może wpływać na możliwość odwołania oraz prawo do niektórych świadczeń.

Praktyczna checklista

• Sprawdziłem lub sprawdziłam stan konta w eZUS.
• Wiem, kiedy osiągnę powszechny wiek emerytalny.
• Sprawdziłem lub sprawdziłam, czy obejmuje mnie ochrona przedemerytalna.
• Mam aktualne CV skupione na umiejętnościach i osiągnięciach.
• Posiadam kopie świadectw pracy i dokumentów potwierdzających kwalifikacje.
• Wiem, gdzie mogę uzyskać poradę w razie wypowiedzenia.
• Porównałem lub porównałam finansowe skutki przejścia na emeryturę i dalszej pracy.
• Uwzględniłem lub uwzględniłam zdrowie, dojazdy, obowiązki rodzinne i koszty pracy.

Najczęstsze pytania

Czy od 2026 roku trzeba pracować do 70. roku życia?

Nie. Na 14 sierpnia 2026 roku powszechny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Wypowiedzi ekspertów o przyszłych zmianach nie są obowiązującym prawem.

Czy pracodawca może zwolnić pracownika tylko dlatego, że skończył 60 lat?

Sam wiek nie powinien być powodem gorszego traktowania. Kodeks pracy zakazuje dyskryminacji ze względu na wiek. Każdy przypadek wymaga jednak oceny przyczyny i sposobu rozwiązania umowy.

Czy ukończenie wieku emerytalnego oznacza obowiązek odejścia z pracy?

Nie. Osiągnięcie wieku emerytalnego daje możliwość wystąpienia o świadczenie, ale samo w sobie nie nakazuje zakończenia aktywności zawodowej.

Od kiedy działa ochrona przedemerytalna?

Co do zasady obejmuje okres czterech lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego, jeżeli zatrudnienie umożliwia uzyskanie prawa do emerytury. Istnieją jednak wyjątki, a ochrona nie dotyczy każdej umowy.

Czy dłuższa praca zawsze oznacza wyższą emeryturę?

Najczęściej dodatkowe składki i późniejsze przejście na świadczenie działają na korzyść ubezpieczonego. Skala podwyżki jest indywidualna i zależy od danych na koncie ZUS oraz terminu złożenia wniosku.

Czy można pobierać emeryturę i nadal pracować?

W wielu sytuacjach jest to możliwe. Osoba pozostająca u dotychczasowego pracodawcy musi jednak zwrócić uwagę na zasady dotyczące rozwiązania stosunku pracy przed rozpoczęciem wypłaty emerytury. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z ZUS.

Gdzie zgłosić podejrzenie dyskryminacji ze względu na wiek?

Pomocy można szukać w Państwowej Inspekcji Pracy, związku zawodowym, u prawnika albo w sądzie pracy. Przed zgłoszeniem warto zabezpieczyć dokumenty i zapisać konkretne zdarzenia.

Podsumowanie: praca po 60. roku życia powinna być realnym wyborem

Dyskusja o późniejszej emeryturze nie może ograniczać się do prostego hasła „trzeba pracować dłużej”. Jeśli państwo i pracodawcy oczekują większej aktywności zawodowej osób starszych, rynek musi rzeczywiście oferować im zatrudnienie, szkolenia, elastyczne warunki oraz ocenę opartą na kompetencjach, a nie dacie urodzenia.

Na razie wiek emerytalny się nie zmienił. Warto natomiast już teraz sprawdzić własne konto w ZUS, prawa pracownicze i możliwe warianty zakończenia kariery. Dalsza praca może być korzystna, ale powinna wynikać ze świadomej decyzji, a nie ze strachu, presji lub braku innego wyjścia.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej ani finansowej. Przepisy i sytuacja konkretnego pracownika mogą się różnić w zależności od rodzaju umowy, stażu, historii ubezpieczenia i sposobu rozwiązania stosunku pracy. Indywidualne informacje warto potwierdzić w ZUS, Państwowej Inspekcji Pracy albo u specjalisty.