Fałszywy głos wnuczka, podejrzane SMS-y i oszustwa AI: jak spokojnie chronić siebie i swoje pieniądze

Jeszcze kilka lat temu wiele oszustw można było rozpoznać niemal od razu. Podejrzane wiadomości zawierały błędy, dziwne linki albo bardzo nienaturalny język. Dzisiaj sytuacja wygląda inaczej. Oszuści wykorzystują sztuczną inteligencję, potrafią tworzyć bardzo przekonujące wiadomości, podszywać się pod banki, firmy kurierskie, a nawet imitować głos bliskiej osoby. Właśnie dlatego coraz więcej osób zaczyna obawiać się telefonu, komunikatorów i wiadomości SMS.

Na szczęście bezpieczeństwo nie wymaga znajomości skomplikowanej technologii. Najważniejsze są spokojne reakcje, kilka prostych zasad i wyrobienie nawyku sprawdzania podejrzanych sytuacji bez pośpiechu. Więcej podobnych porad dotyczących bezpiecznego korzystania ze smartfona znajdziesz w kategorii telefon bez stresu.

Dlaczego współczesne oszustwa są tak przekonujące?

Współczesne oszustwa bardzo często nie przypominają już dawnych prób wyłudzania pieniędzy. Dzisiejsze wiadomości potrafią wyglądać profesjonalnie, rozmówca może mówić spokojnym i wiarygodnym tonem, a SMS może przypominać prawdziwy komunikat z banku lub firmy kurierskiej. Dodatkowo oszuści nauczyli się wywoływać emocje, które utrudniają spokojne myślenie. Pojawia się pośpiech, stres, strach albo poczucie, że trzeba działać natychmiast.

Najczęściej wykorzystywane są sytuacje związane z bezpieczeństwem pieniędzy, problemami technicznymi, paczkami, blokadą konta albo nagłą prośbą o pomoc od kogoś bliskiego. Człowiek skupia się wtedy na emocjach, a nie na analizowaniu szczegółów wiadomości. Właśnie dlatego tak ważne jest wyrobienie sobie jednej podstawowej zasady: nigdy nie działać pod presją czasu.

Jeżeli jakaś wiadomość lub telefon wywołuje stres, należy zatrzymać się na chwilę, spokojnie przeczytać komunikat jeszcze raz i sprawdzić sytuację innym sposobem. Samo przerwanie pośpiechu bardzo często wystarcza, żeby zauważyć, że coś się nie zgadza.

Fałszywy telefon od wnuczka lub członka rodziny

Jednym z najbardziej niepokojących oszustw są rozmowy, w których ktoś podszywa się pod osobę bliską. Czasami rozmówca mówi bardzo szybko i zdenerwowanym głosem, innym razem brzmi spokojnie i wiarygodnie. Może twierdzić, że miał wypadek, został zatrzymany, zgubił telefon albo pilnie potrzebuje pieniędzy. Coraz częściej oszuści wykorzystują narzędzia AI pomagające imitować prawdziwy głos.

Najważniejsze jest zachowanie spokoju. Nawet jeśli głos brzmi znajomo, nie należy podejmować żadnych decyzji finansowych podczas pierwszej rozmowy. Nie trzeba od razu oceniać, czy rozmowa jest prawdziwa czy fałszywa. Wystarczy zastosować prostą procedurę bezpieczeństwa.

Jak zachować się podczas takiej rozmowy?

• nie podawać żadnych danych,
• nie wykonywać przelewów podczas rozmowy,
• nie podawać kodów BLIK,
• nie działać pod wpływem emocji,
• rozłączyć się i oddzwonić na znany wcześniej numer.

W wielu przypadkach już samo rozłączenie rozmowy powoduje, że oszust traci możliwość dalszego wywierania presji. Dobrym pomysłem jest również ustalenie rodzinnego hasła bezpieczeństwa, które pozwoli szybko potwierdzić tożsamość podczas nietypowych sytuacji.

Podejrzane SMS-y z banku, od kuriera lub urzędu

Bardzo wiele oszustw zaczyna się dziś od wiadomości SMS. Może pojawić się informacja o dopłacie do przesyłki, blokadzie konta bankowego, problemie z płatnością albo konieczności pilnego potwierdzenia danych. Wiadomości są często przygotowane profesjonalnie i mogą wyglądać bardzo podobnie do prawdziwych komunikatów.

Największym zagrożeniem jest kliknięcie w link znajdujący się w wiadomości. Po kliknięciu użytkownik może zostać przeniesiony na stronę łudząco podobną do banku lub firmy kurierskiej. Czasami pojawia się prośba o podanie danych logowania, numeru karty albo kodu SMS.

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest niewchodzenie w link z wiadomości. Jeśli SMS dotyczy banku, należy samodzielnie otworzyć aplikację bankową. Jeśli dotyczy przesyłki, najlepiej sprawdzić status paczki bezpośrednio w aplikacji przewoźnika lub na oficjalnej stronie.

Coraz więcej porad dotyczących spokojnego korzystania ze smartfona można znaleźć także w dziale telefon bez stresu dla osób po 60tce, gdzie regularnie pojawiają się praktyczne wskazówki pomagające rozpoznawać podejrzane wiadomości.

Najczęstsze sygnały ostrzegawcze

• informacja o pilnej blokadzie konta,
• groźba utraty pieniędzy lub dostępu,
• bardzo mała dopłata do przesyłki,
• presja czasu,
• prośba o kliknięcie w link,
• żądanie podania danych logowania lub karty.

Messenger, WhatsApp i wiadomości od „znajomych”

Oszuści coraz częściej przejmują konta w komunikatorach i podszywają się pod prawdziwe osoby. Wiadomość może wyglądać całkowicie normalnie, ponieważ widoczne jest prawdziwe zdjęcie profilowe oraz imię znajomego. Bardzo często pojawia się prośba o kod BLIK, pożyczkę albo szybkie opłacenie czegoś w zastępstwie.

W takiej sytuacji nie należy kierować się samym wyglądem rozmowy. Najbezpieczniej jest zadzwonić do tej osoby albo zapytać o coś, co pozwoli potwierdzić tożsamość. Oszuści zwykle unikają rozmów głosowych i próbują utrzymywać kontakt wyłącznie przez wiadomości tekstowe.

Warto również pamiętać, że wiele oszustw wykorzystuje emocje i życzliwość. Człowiek chce pomóc znajomemu, dlatego działa szybciej niż zwykle. Właśnie dlatego spokojne sprawdzenie sytuacji jest tak ważne.

Fałszywy konsultant banku i „ochrona pieniędzy”

Jednym z najgroźniejszych oszustw są rozmowy z osobami podszywającymi się pod pracowników banku lub dział bezpieczeństwa. Rozmówca może twierdzić, że konto zostało zaatakowane i trzeba szybko zabezpieczyć środki. Czasami pojawia się prośba o instalację aplikacji, podanie kodów albo wykonanie przelewu na „bezpieczne konto”.

Takie rozmowy bywają bardzo przekonujące, ponieważ oszust zna podstawowe informacje o rozmówcy i używa profesjonalnie brzmiących określeń. Mimo to istnieje bardzo prosta zasada bezpieczeństwa: prawdziwy bank nigdy nie wymaga podawania pełnych haseł, PIN-ów ani przesyłania pieniędzy na inne konto w celu ochrony środków.

Jak reagować podczas takiej rozmowy?

1. zachować spokój,
2. nie instalować żadnych aplikacji,
3. nie podawać kodów SMS i danych logowania,
4. nie wykonywać przelewów,
5. rozłączyć rozmowę,
6. samodzielnie zadzwonić do banku.

Spokojny telefon to większe bezpieczeństwo

Najważniejszą ochroną przed współczesnymi oszustwami nie jest znajomość wszystkich nowych technologii. Największe znaczenie ma spokój, brak pośpiechu i kilka prostych zasad bezpieczeństwa stosowanych każdego dnia. Wiele osób daje się oszukać nie dlatego, że są nieostrożne, ale dlatego, że zostały postawione pod presją emocji.

Warto pamiętać, że telefon ma przede wszystkim pomagać w codziennym życiu, a nie wywoływać stres. Im spokojniej człowiek korzysta z wiadomości, aplikacji i rozmów telefonicznych, tym łatwiej zauważyć sytuacje, które wyglądają podejrzanie.

Więcej praktycznych porad dotyczących bezpiecznego korzystania ze smartfona, komunikatorów i internetu można znaleźć w kategorii telefon bez stresu.